محدوديتهاي نهادي و عملكرد اقتصادي

شاهین جوادی
کارشناس دفتر مطالعات برنامه و بودجه مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی

داگلاس نورث برنده جايزه نوبل اقتصاد در سال 1993 معتقد بود كه در تاريخ اقتصادي جهان دو انقلاب به وقوع پيوسته است. اولين انقلاب اقتصادي تقريبا 10 هزار سال قبل رخ داد كه انسانها توسعه كشاورزي و يكجانشيني، شباني، پرورش حيوانات و كشت گياهان را براي تامين مواد غذايي آغاز كردند. قبل از آن، انسانها از راه شكار حيوانات و جمعآوري گياهان مواد غذايي لازم خود را تامين ميكردند. انتقال از مرحله شكار و جمعآوري به مرحله كشاورزي و يكجانشيني را انقلاب اقتصادي اول يا انقلاب نوسنگي ميگويند. در واقع اين تغيير رفتار اقتصادي انسان، در نتيجه محدوديت منابع طبيعي بود.كاهش موجودي منابع طبيعي از جمله حيوانات باعث كاهش بهرهوري نيروي كار شاغل در شكار شد و به نوبه خود انسان را مجبور كرد براي ادامه بقا، زمان بيشتري براي كشاورزي صرف كند و بهرهوري نيروي كار كشاورزي را افزايش دهد. به عبارت ديگر كاهش فرصتهاي شكار، او را به اين كار مجبور ساخت. انتخاب طبيعي انسان در آن زمان اين بود كه تا مادامي كه بهرهوري نيروي كار شاغل در شكار بالاتر از بهرهوري نيروي كار كشاورزي است، به شكار بپردازد.